اکوسیستم هویت دیجیتال

ضرورت شکل‌گیری اکوسیستم هویت دیجیتال

تحول دیجیتال که ناشی از سرعت و قدرت فناوری اطلاعات در فضای سایبر است، موجب تغییرات شگرفی در ماهیت هویت دیجیتال شده است. این موضوع می‌تواند هم به عنوان فرصت و هم به عنوان تهدید نگریسته شود. برای مثال در حوزه حاکمیت سایبری برای کشور، استفاده از تکنولوژی‌ها و ابزارهای متحولانه می‌تواند موجب تقویت حاکمیت شود و یا بواسطه عدم ایجاد ساختار و سازوکار صحیح، موجبات ضعف حاکمیت را نیز فراهم آورد. در چنین شرایطی افراد، سازمان‌ها و دولت‌ها به میزان زیادی وابسته به تکنولوژی هستند.

نقش فناوری در افزایش نیاز به هویت دیجیتال

تکنولوژی هم اکنون در فرآیندهای زیرساختی اقتصادی و اجتماعی نقش اساسی دارد و فضای جدیدی را برای تعامل ایجاد کرده است. در این محیط پر تلاطم، ایجاد یک هویت دیجیتال برای هر یک از موجودیت‌ها جهت انجام تعاملات ضرورت دارد. در حقیقت پایه و اساس ارائه خدمات برخط، شناسایی و احراز هویت افراد در فضای سایبر است که می‌بایست به روش امن و قابل اعتمادی انجام شود. متاسفانه در ادبیات فضای سایبر به هویت دیجیتال به عنوان موضوعی مستقل توجه نمی‌شود در حالی‌که تقریباً پایه و اساس کلیه موضوعاتی که در فضای سایبر مطرح می‌شود هویت دیجیتال است. هویت دیجیتال رابطه مستقیمی با امنیت سایبری دارد.

تبیین جایگاه هویت دیجیتال و امنیت

در خصوص تبیین جایگاه هویت دیجیتال و امنیت می‌توان سه گروه از نظرات را در نظر گرفت. گروه اول معتقدند هویت دیجیتال و مدیریت هویت دیجیتال ذیل امنیت سایبری تعریف می‌شود. برای نمونه سند اخیر استاندارد NIST با عنوان «چارچوبی برای بهبود امنیت سایبری زیرساخت‌های حیاتی» به این موضوع اشاره کرده و آن را به عنوان یکی از پایه‌های امنیت سایبری تلقی نموده است.

گروه دوم معتقدند که امنیت و هویت لازم و ملزوم یکدیگرند، به نحوی که بدون هویت دیجیتال، امنیت دیجیتال بی معنی است و بدون امنیت، هویت دیجیتال نیز معنای خود را از دست می‌دهد. با این نگرش در واقع هر دوی این مفاهیم با اهمیت بوده و بر یکدیگر تاثیر گذارند. اما گروه سوم معتقدند این امنیت سایبری است که باید در خدمت هویت دیجیتال باشد. به عبارت بهتر، امنیت سایبری پیش نیاز هویت دیجیتال و در خدمت آن است و پایه و اساس همه چیز در فضای سایبر، هویت دیجیتال است.

نقش مدیریت هویت و دسترسی در ایجاد اعتماد در فضای سایبر

فارغ از هر یک از سه دیدگاه ارائه شده در مورد جایگاه هویت دیجیتال و امنیت، موضوع مدیریت هویت و دسترسی مبنای ایجاد اعتماد در فضای سایبر و بنای اصلی اقتصاد دیجیتال و تجارت الکترونیک از یک سو و از سویی دیگر مبنای رصد و پایش اطلاعاتی و امنیتی می‌باشد. قابلیت‌‏های سیستم مدیریت هویت و دسترسی نقشی حیاتی را در ارتقای توانایی جلوگیری از دسترسی غیرمجاز به سیستم‌‏ها، اطلاعات و منابع دارند. مکانیسم‌‏های احراز هویت دیجیتال کمک می‌کنند تا تضمین شود که تراکنش‌های برخط فقط از نرم‌افزارها، سخت‌افزارها و داده‌های قابل‌اعتماد (قابل‌اعتماد برای شبکه‏‌ها و دستگاه‌ها) استفاده می‌کنند و از طریق موجودیت‌های مجاز انجام می‌شود.

اکوسیستم هویت دیجیتال

تکامل مفهوم هویت دیجیتال

هویت دیجیتال مقوله‌ای بین رشته‌ای یا فرارشته‌ای است و آنچنان با تحول دیجیتال و موضوعات جدید مرتبط با آن پیوند خورده است که هر روز تعریف جدید و ابعاد تازه‌ای پیدا می‌کند. موضوعات مرتبط با هویت دیجیتال مفاهیمی مانند حریم خصوصی، مدیریت کسب‌وکار دیجیتال، امنیت و خدمات برخط را در بر می‌گیرد. در حال حاضر مفاهیم مرتبط با هویت دیجیتال دائماً در حل گسترش است. برای مثال می‌توان به توسعه استانداردهای جهانی، افزایش تعداد مقالات و پژوهش‌های آکادمیک و رشد چشمگیر کنفرانس‌های علمی جهانی اشاره نمود.

در کشور ما متاسفانه به هویت دیجیتال بیشتر از دیدگاه فنی و تکنولوژیکی نگریسته می‌شود و جایگاه آن در حد برخی راه‌حل‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری فنی تنزل پیدا می‌کند. در حالی که در دنیا به این موضوع در سطح ملی و راهبردی بسیار پرداخته می‌شود و کلیه ابعاد حقوقی، سیاسی، اجتماعی، سیاسی و فنی را در کنار هم مورد بررسی قرار می‌دهند.

 

بیشتر بخوانید: اصطلاحات رایج مدیریت هویت و دسترسی

 

جایگاه هویت دیجیتال در کشورهای پیش رو

کشورهای پیشرو در زمینه فناوری اطلاعات و ارتباطات، تمرکز زیادی بر تحقیق، توسعه و پیاده‌سازی مفاهیم مرتبط با هویت دیجیتال و احراز هویت در سطح ملی و بخش‌های دولتی و خصوصی داشته‌اند. چرا که این کشورها دریافته‌اند که قدرت سایبری و امنیت سایبری در گرو داشتن راهبرد و برنامه عملیاتی در حوزه هویت دیجیتال است. حتی برخی از روسای جمهور کشورها در این زمینه اقداماتی انجام داده و راهبردهایی را تدوین کرده‌اند. از جمله این کشورها می‌توان به آمریکا اشاره کرد که با تدوین استراتژی ملی NSTIC در سال ۲۰۱۱ اقدام به سیاست‌گذاری کلان در فضای سایبر از طریق ایجاد یک اکوسیستم هویت نموده است.

همچنین پروژه FICAM که با هدف ایجاد نظام ساخت‌یافته‌ای برای مدیریت هویت و دسترسی کارکنان در سطح دولت آمریکا حدود ۱۳ سال است که در حال اجرا و پیاده‌سازی می‌باشد. کشورهای در حال توسعه نیز با حمایت مؤسسات بین‌المللی به ویژه بانک جهانی نسبت به ایجاد اکوسیستم هویت دیجیتال اقدام کرده‌اند. کنیا از جمله کشورهایی است که اکوسیستم هویت دیجیتال خود را با کمک ID4D توسعه داده است.

اکوسیستم هویت دیجیتال

چالش‌های داخلی در حوزه هویت دیجیتال

در حال حاضر در کشور ما بسیاری از مشکلات حوزه فناوری اطلاعات و کسب‌وکارهای مجازی ریشه در عدم مدیریت هویت دیجیتال دارد. این موضوع نشان می‌دهد که شاید نوع نگاه به این موضوع صحیح نبوده و نیز اولویت بالایی برای اقدام جدی در این خصوص وجود ندارد. بسیاری از کسب‌وکارهای دیجیتال زمانی به اهمیت مدیریت هویت دیجیتال پی می‌برند که مشکلات جدی در این حوزه برای آن‌ها ایجاد شود.

برای نمونه در رابطه با تاکسی‌های اینترنتی بحث سوءاستفاده راننده از مسافر از جمله این نمونه‌ها است. در چنین مواردی لازم است تا هویت دیجیتال از همان زمان طراحی مدل‌های کسب‌وکارهای دیجیتال دیده شده و تمهیدات و الزامات لازم برای آن در نظر گرفته شود. گرچه در کشور فعالیت‌هایی جسته و گریخته و جزیره‌ای در حوزه احراز هویت دیجیتال صورت گرفته است اما مدیریت هویت دیجیتال نیازمند رویکرد همه‌جانبه، کلی‌نگر و اکوسیستمی است.

ضرورت شکل‌گیری اکوسیستم هویت دیجیتال در ایران

متولیان فضای مجازی در کشور که در راس آن مرکز ملی فضای مجازی قرار دارد می‌بایست این موضوع را به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی خود در نظر داشته و مقدمات شکل‌گیری اکوسیستم هویت دیجیتال را در کشور فراهم آورند. یک اکوسیستم مدیریت هویت دیجیتال این امکان را مهیا می‌کند تا تعاملاتی که در گذشته به صورت حضوری و با استفاده از اسناد شناسایی فیزیکی انجام می‌شد به صورتی امن و قابل اعتماد به صورت برخط انجام شود. در این صورت علاوه بر شکوفایی اقتصاد دیجیتال، جلوی بسیاری از تخلفات و جرایم سایبری گرفته می‌شود که ریشه در جعل و سوء استفاده از هویت دیجیتال دارد. تقویت امنیت سایبری ملی از مهم‌ترین دستاوردهای شکل‌گیری اکوسیستم هویت دیجیتال خواهد بود.

اکوسیستم هویت دیجیتال

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *