جرم‌شناسی دیجیتال و تحقیقات جرائم سایبری
کتاب جرم‌شناسی دیجیتال و تحقیقات جرائم سایبری»؛ پیشرفت‌های اخیر و جهت‌گیری‌های آینده
نگاهی جامع به آینده کشف جرائم سایبری، تحلیل شواهد دیجیتال و نقش هوش مصنوعی در امنیت سایبری
با گسترش فناوری‌های دیجیتال و افزایش پیچیدگی تهدیدات سایبری، شناسایی، تحلیل و مقابله با جرائم در فضای مجازی به یکی از مهم‌ترین چالش‌های سازمان‌ها، نهادهای امنیتی و مراجع قضایی تبدیل شده است. در چنین شرایطی، جرم‌شناسی دیجیتال (Digital Forensics) و تحقیقات جرائم سایبری (Cybercrime Investigation) به‌عنوان دو حوزه تخصصی و مکمل، نقشی اساسی در کشف جرائم، بررسی شواهد الکترونیکی، شناسایی تهدیدات و پشتیبانی از فرایندهای قضایی ایفا می‌کنند.
کتاب «جرم‌شناسی دیجیتال و تحقیقات جرائم سایبری؛ پیشرفت‌های اخیر و جهت‌گیری‌های آینده» با عنوان اصلی Digital Forensics and Cybercrime Investigation: Recent Advances and Future Directions، اثری علمی و تخصصی است که با تمرکز بر پیشرفت‌های فناورانه، روش‌های نوین جرم‌یابی و چالش‌های آینده امنیت سایبری، تصویری از تحولات این حوزه ارائه می‌دهد.
این کتاب که نسخه اصلی آن در سال ۲۰۲۵ منتشر شده، به کوشش گروهی از پژوهشگران بین‌المللی از جمله احمد عبداللطیف، لوئی تاولبه، مانورانجان موهانتی، بریج گوپتا و کنستانتینوس پسانیس تدوین شده و توسط شیوا جلالی و تورج اکبری به زبان فارسی ترجمه شده است. نسخه فارسی این اثر در سال ۱۴۰۵ با حمایت شرکت راهبران هویت مجازی آینده (برهان) منتشر شده است.
بیشتر بخوانید: مقدمه‌ای بر جرم‌شناسی سایبری
چرا مطالعه این کتاب اهمیت دارد؟
تحولات فناوری، به‌ویژه توسعه هوش مصنوعی، یادگیری عمیق، سامانه‌های هوشمند و فناوری‌های بیومتریک، ماهیت جرائم سایبری و شیوه‌های شناسایی آن‌ها را دگرگون کرده است. امروزه بررسی یک رخداد سایبری تنها به شناسایی عامل نفوذ یا بازیابی اطلاعات محدود نیست؛ بلکه تحلیل داده‌های پیچیده، تشخیص محتوای جعلی، ارزیابی اصالت شواهد دیجیتال و بهره‌گیری از الگوریتم‌های هوشمند نیز بخش مهمی از تحقیقات را تشکیل می‌دهد.
این کتاب با پیوند دادن مبانی علمی جرم‌شناسی دیجیتال به فناوری‌های نوظهور، به خوانندگان کمک می‌کند تا ضمن آشنایی با روش‌های جدید کشف و تحلیل جرائم سایبری، فرصت‌ها، محدودیت‌ها و چالش‌های حقوقی و اخلاقی به‌کارگیری این فناوری‌ها را نیز درک کنند.
یکی از ویژگی‌های برجسته اثر، توجه هم‌زمان به قابلیت‌های فناوری‌های نوین در شناسایی جرائم و امکان سوءاستفاده مجرمان سایبری از همین فناوری‌ها برای پنهان‌سازی ردپاهای دیجیتال است.
مهم‌ترین موضوعات و محورهای کتاب
کتاب در هفت فصل تخصصی تنظیم شده و مجموعه‌ای از موضوعات مرتبط با امنیت سایبری، جرم‌یابی دیجیتال، هوش مصنوعی و آینده تحقیقات سایبری را بررسی می‌کند.
امنیت برنامه‌های تحت وب و دفاع هدف متحرک: بررسی رویکرد دفاع هدف متحرک (MTD) برای افزایش امنیت برنامه‌های کاربردی وب، کاهش قابلیت پیش‌بینی سطح حمله و مقابله با تهدیدات سایبری پیچیده.
پیشرفت‌های جرم‌شناسی دیجیتال و تحقیقات جرائم سایبری: بررسی فرایندهای کشف و تحلیل شواهد دیجیتال، ابزارهای جرم‌یابی، تهدیدات نوظهور، قوانین جرائم سایبری و نقش همکاری‌های بین‌المللی و سیاست‌گذاری در این حوزه.
هوش مصنوعی و سامانه‌های تشخیص نفوذ: معرفی کاربرد شبکه‌های عصبی کانولوشنی (CNN) در شناسایی ناهنجاری‌های شبکه، تشخیص تهدیدات و توسعه سامانه‌های هوشمند تشخیص نفوذ.
یادگیری عمیق و بازسازی چهره: بررسی کاربرد الگوریتم‌های یادگیری عمیق، شبکه‌های مولد تخاصمی (GAN) و روش‌های افزایش داده در تولید و تحلیل طرح چهره برای تحقیقات جرم‌شناختی.
تشخیص جعل و اعتبارسنجی محتوای دیجیتال: آشنایی با روش‌های هوشمند شناسایی دستکاری تصاویر، تشخیص جعل دیجیتال و ارزیابی اصالت محتوای بصری؛ موضوعی که با گسترش فناوری‌های هوش مصنوعی مولد و جعل عمیق (Deepfake) اهمیت بیشتری یافته است.
جرم‌شناسی و ضدجرم‌شناسی دیجیتال: تحلیل کاربردهای یادگیری عمیق در کشف جرائم و بررسی روش‌های ضدجرم‌شناسی (Anti-Forensics) که با هدف پنهان‌سازی، تغییر یا مخدوش کردن شواهد دیجیتال به کار گرفته می‌شوند.
بیومتریک و جرم‌شناسی چندرسانه‌ای: بررسی همگرایی فناوری‌های شناسایی چهره، صدا، اثر انگشت و سایر داده‌های بیومتریک با تحلیل تصاویر، ویدئوها و اطلاعات چندرسانه‌ای در تحقیقات سایبری.
این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟
کتاب «جرم‌شناسی دیجیتال و تحقیقات جرائم سایبری» برای پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌های امنیت سایبری، فناوری اطلاعات، علوم رایانه و جرم‌شناسی، کارشناسان کشف جرائم رایانه‌ای و تحلیلگران شواهد دیجیتال، متخصصان امنیت اطلاعات و پاسخ‌گویی به رخدادهای سایبری، کارشناسان حقوق فناوری و جرائم رایانه‌ای و همچنین مدیران و سیاست‌گذاران حوزه امنیت و حکمرانی فضای سایبری، منبعی تخصصی و ارزشمند به شمار می‌رود.
مطالعه این اثر به‌ویژه برای افرادی مفید است که در پی شناخت تأثیر هوش مصنوعی و فناوری‌های نوظهور بر آینده کشف جرائم سایبری، حفاظت از شواهد دیجیتال و توسعه ظرفیت‌های تخصصی سازمانی هستند.
انتشار کتاب با حمایت شرکت برهان
شرکت راهبران هویت مجازی آینده (برهان) در راستای مأموریت علمی و تخصصی خود در حوزه حکمرانی فضای سایبری و توسعه دانش مرتبط با فناوری‌های دیجیتال، از ترجمه و انتشار فارسی این اثر حمایت کرده است.
انتشار این کتاب، گامی در جهت ارتقای دسترسی جامعه تخصصی فارسی‌زبان به دانش روز، تقویت ظرفیت‌های علمی و پژوهشی کشور و کمک به توسعه رویکردهای نوین در مواجهه با چالش‌های امنیت و جرائم سایبری است.
برهان امیدوار است این اثر بتواند زمینه‌ساز گفت‌وگو، پژوهش و همکاری بیشتر میان دانشگاه‌ها، متخصصان فناوری، نهادهای اجرایی و سیاست‌گذاران در حوزه امنیت و حکمرانی فضای سایبری باشد.
مشخصات کتاب
- عنوان: جرم‌شناسی دیجیتال و تحقیقات جرائم سایبری؛ پیشرفت‌های اخیر و جهت‌گیری‌های آینده
- عنوان انگلیسی: Digital Forensics and Cybercrime Investigation: Recent Advances and Future Directions
- نویسندگان/ویراستاران علمی: احمد عبداللطیف، لوئی تاولبه، مانورانجان موهانتی، بریج گوپتا و کنستانتینوس پسانیس
- مترجمان: شیوا جلالی و تورج اکبری
- سال انتشار نسخه اصلی: ۲۰۲۵
- ناشر نسخه فارسی: کالج برتر
- سال انتشار نسخه فارسی: ۱۴۰۵
- تعداد صفحات: ۲۱۸ صفحه
- شابک (ISBN): 978-600-8594-97-0
- حامی انتشار: شرکت راهبران هویت مجازی آینده (برهان)
برای دریافت اطلاعات بیشتر درباره کتاب، همکاری‌های علمی و پژوهشی یا ارائه دیدگاه‌ها و پیشنهادهای تخصصی، می‌توانید از طریق ایمیل publication@borhanid.com با شرکت برهان ارتباط برقرار کنید.
