حقیقت در دوران طوفانهای دیجیتال
انقلاب دیجیتال در کنار فرصتهای بیشمار برای دموکراتیزه کردن اطلاعات و توسعه دسترسی همگانی، چالشهای ساختاری عمیقی را نیز به همراه داشته است. در رأس این چالشها، انتشار روزافزون اخبار جعلی (Fake News) و محتوای خلافواقع قرار دارد؛ پدیدهای سازمانیافته و هدفمند که اعتماد عمومی، انسجام اجتماعی و زیرساختهای تصمیمگیری در جوامع مدرن را هدف قرار داده است.
کتاب «حقیقت در دوران طوفانهای دیجیتال (مقابله با اخبار جعلی با رهیافت اکوسیستمی)»، تألیف پویا ذکری اصفهانی و تورج اکبری و منتشرشده با حمایت شرکت برهان (راهبران هویت مجازی آینده)، تلاشی علمی و جامع برای تبیین ابعاد این پدیده و ارائه چارچوبی برای توسعه ابزارهای صحتسنجی دیجیتال، افزونههای ارزیابی اعتبار، دادهنگاری و استفاده از هوش مصنوعی برای راستیآزمایی و مقابله با آثار شناختی این پدیده در جامعه است.
ساختار و فصلبندی کتاب
محتوای کتاب در پنج فصل راهبردی تنظیم شده که مسیری منطقی از تبیین مفاهیم پایه تا ارائه الگوهای عملیاتی برای سیاستگذاران را ترسیم میکند:
- فصل اول | مسئله اخبار جعلی در اکوسیستم اطلاعاتی: تبیین مفاهیم، ۵ نوع اصلی اخبار جعلی (هجو، ساختگی، دستکاریشده، تبلیغات تجاری، و پروپاگاندا)، ۶ بعد اثرگذاری و ۷ چالش اساسی سیاستگذاری.
- فصل دوم | رهیافت اکوسیستمی برای مقابله با اخبار جعلی: تحلیل محیط اطلاعاتی به عنوان سیستمی چندبعدی (فنی، اقتصادی، اجتماعی و رفتاری) و معرفی مؤلفههای پنجگانه اکوسیستم.
- فصل سوم | رویکردهای تنظیمگری اخبار جعلی در جهان: بررسی تطبیقی ۴ مدل تنظیمگری (کلاسیک، خودتنظیمی، کاربرمحور و مشارکتی) از طریق تحلیل تجربه و سیاستهای ۱۸ کشور جهان.
- فصل چهارم | بررسی وضعیت در ایران: واکاوی آسیبشناسانه قوانین فعلی (مانند قانون مطبوعات، قانون مجازات اسلامی و مصوبات شورای عالی فضای مجازی)، بررسی خلأهای زنجیره ارزش اطلاعات و علل ناپایداری مرجعیت رسانهای.
- فصل پنجم | سیاستهای پیشنهادی برای ایران: ارائه ۱۰ سیاست محوری کلان و ۳۵ راهکار اجرایی بومیسازیشده بر پایه رویکرد اکوسیستمی برای سیاستگذاران فضای مجازی کشور.
بیشتر بخوانید: رویکرد اتحادیه اروپا در مقابله با اخبار جعلی و تقویت هویت دیجیتال
درباره ناشر و حامی اثر: شرکت برهان
این اثر ارزشمند با حمایت شرکت راهبران هویت مجازی آینده (برهان)، به عنوان یکی از مراجع تخصصی آموزش، پژوهش و مشاوره در حوزه حکمرانی فضای سایبری، هویت دیجیتال، تحول هوشمند و اقتصاد دیجیتال، به جامعه علمی و مدیریتی کشور عرضه شده است.
ارتباط و تبادلنظر با مؤلفان و ناشر
از تمامی اساتید، پژوهشگران، سیاستگذاران و فعالان حوزههای حکمرانی داده، جرمشناسی سایبری و رسانه دعوت میشود نظرات، نقدها و پیشنهادات خود پیرامون این اثر را به نشانی زیر ارسال فرمایند:
- پست الکترونیک: publication@borhanid.com
- موضوع ایمیل: نام کتاب (حقیقت در دوران طوفانهای دیجیتال)
برای تهیه نسخه فیزیکی این اثر یا دسترسی به محتوای آن با ما تماس بگیرید.
پرسشهای متداول (FAQ Schema)
۱. هدف اصلی کتاب «حقیقت در دوران طوفانهای دیجیتال» چیست؟
ارائه چارچوبی اکوسیستمی و مشارکتی برای مقابله با اخبار جعلی و محتوای خلافواقع در ایران، به نحوی که تابآوری اجتماعی ارتقا یافته و از اقدامات سلبی صرف به سمت مدیریت پیشگیرانه حرکت شود.
۲. مدل پیشنهادی کتاب برای تنظیمگری اخبار جعلی در ایران چیست؟
گذار از مدل تنظیمگری کلاسیک (قانونگذاری تکبعدی و مجازاتمحور) به سمت تنظیمگری مشارکتی (Co-regulation) با مشارکت فعال دولت، بخش خصوصی، پلتفرمها، جامعه مدنی و نهادهای علمی.
۳. این کتاب برای چه مخاطبانی مناسب است؟
سیاستگذاران فضای مجازی و رسانه، مدیران و مشاوران حکمرانی سایبری، پژوهشگران علوم ارتباطات و جامعهشناسی، حقوقدانان فضای دیجیتال، روزنامهنگاران و فعالان حوزه فناوری اطلاعات.
